Chińskie znaki zodiaku

Chińskie znaki zodiaku to 12 zwierząt: Szczur, Bawół, Tygrys, Królik, Smok, Wąż, Koń, Koza, Małpa, Kogut, Pies i Świnia. Każde z nich patronuje całemu rokowi, więc chiński znak zależy od roku urodzenia, a nie od miesiąca. Rok chiński nie zaczyna się jednak 1 stycznia, tylko w Chiński Nowy Rok, który wypada między 21 stycznia a 20 lutego.

Dlatego przy urodzinach w styczniu i lutym trzeba sprawdzić, czy nowy chiński rok już się zaczął. Niżej znajdziesz tabelę lat od 1940 do 2031 r. z datą początku każdego roku i dwa przykłady sprawdzania krok po kroku. Są tu też żywioły, yin i yang oraz zwierzęta miesięcy i godzin.

Chińskie znaki zodiaku po kolei: 12 zwierząt

Kolejność zwierząt jest stała i powtarza się co 12 lat. Po Świni znów przychodzi Szczur i krąg zaczyna się od nowa.

1. Szczur
2. Bawół (nazywany też Wołem)
3. Tygrys
4. Królik
5. Smok
6. Wąż
7. Koń
8. Koza (także Owca, czasem Baran)
9. Małpa
10. Kogut
11. Pies
12. Świnia

Skąd taka kolejność? Ludowa opowieść mówi o Wielkim Wyścigu przez rzekę: Szczur przepłynął ją na grzbiecie Bawołu i zeskoczył tuż przed metą, a Kot się spóźnił. W innych wersjach zwierzęta zaprasza Nefrytowy Cesarz (Yu Huang, najwyższe bóstwo chińskiego panteonu ludowego) albo Budda. To opowieść z wieloma wariantami, a nie zapis historyczny.

Nazwy bywają różne, bo ten sam krąg zwierząt znają też Japonia i Wietnam. Chiński znak pisma 羊 obejmuje zarówno kozę, jak i owcę: Obserwatorium w Hongkongu tłumaczy go jako „Goat”, a Encyclopaedia Britannica jako „sheep”. Dlatego po polsku mówi się o Kozie, Owcy, a czasem o Baranie, który nie ma związku z Baranem z zodiaku zachodniego.

W Japonii 2027 to rok Owcy, a zamiast Świni występuje Dzik. W Wietnamie miejsce Królika zajmuje Kot, więc 2023 był tam rokiem Kota, a Bawół jest bawołem wodnym.

Kiedy zaczyna się chiński rok?

Chiński rok zaczyna się w Chiński Nowy Rok, nazywany też Świętem Wiosny. Ten dzień zawsze wypada w nów, czyli w fazie, w której Księżyc nie jest widoczny z Ziemi. Data zmienia się więc co roku, ale mieści się w przedziale od 21 stycznia do 20 lutego.

W tabeli niżej najwcześniejszy Nowy Rok przypadł 21 stycznia 1966 r., a najpóźniejszy 20 lutego 1985 r. Skrajne daty dzieli prawie miesiąc, dlatego sam rok urodzenia nie zawsze wystarczy.

Kalendarz chiński: Księżyc i Słońce naraz

Kalendarz chiński jest księżycowo-słoneczny. Miesiące wyznacza w nim Księżyc, bo każdy zaczyna się w dniu nowiu, a rok musi nadążać za porami roku, które wyznacza Słońce. Według Encyklopedii PWN kalendarz ten znany jest od II w. p.n.e., ma 12 miesięcy, a co pewien czas dochodzi trzynasty.

Punktem odniesienia jest przesilenie zimowe, czyli najkrótszy dzień roku na półkuli północnej. Miesiąc, w którym wypada przesilenie, to 11. miesiąc chińskiego roku. Dlatego Nowy Rok wypada zwykle w dniu drugiego nowiu po przesileniu zimowym. Daty liczy się według czasu Pekinu.

Nowiu nie widać na niebie, ale jego datę łatwo sprawdzić. Najbliższy nów, aktualną fazę i godziny kolejnych faz pokazuje kalendarz faz Księżyca na 30 dni.

Tabela lat 1940-2031 z datą początku roku

Tabela pokazuje chiński znak dla każdego rocznika od 1940 do 2031 r. W pierwszej kolumnie jest rok według naszego kalendarza, w drugiej dzień, w którym zaczął się w nim chiński rok, a w trzeciej zwierzę i żywioł.

Znak obowiązuje do dnia przed kolejnym Nowym Rokiem. Rok Smoka metalu zaczął się 8 lutego 1940 r. i trwał do 26 stycznia 1941 r., bo 27 stycznia zaczął się rok Węża. Daty są zgodne z tablicami konwersji kalendarza Obserwatorium w Hongkongu (Hong Kong Observatory, HKO).

Lata 1940-1969

Rok	Początek roku (Chiński Nowy Rok)	Znak i żywioł
1940	8 lutego 1940	Smok, metal
1941	27 stycznia 1941	Wąż, metal
1942	15 lutego 1942	Koń, woda
1943	5 lutego 1943	Koza, woda
1944	25 stycznia 1944	Małpa, drewno
1945	13 lutego 1945	Kogut, drewno
1946	2 lutego 1946	Pies, ogień
1947	22 stycznia 1947	Świnia, ogień
1948	10 lutego 1948	Szczur, ziemia
1949	29 stycznia 1949	Bawół, ziemia
1950	17 lutego 1950	Tygrys, metal
1951	6 lutego 1951	Królik, metal
1952	27 stycznia 1952	Smok, woda
1953	14 lutego 1953	Wąż, woda
1954	3 lutego 1954	Koń, drewno
1955	24 stycznia 1955	Koza, drewno
1956	12 lutego 1956	Małpa, ogień
1957	31 stycznia 1957	Kogut, ogień
1958	18 lutego 1958	Pies, ziemia
1959	8 lutego 1959	Świnia, ziemia
1960	28 stycznia 1960	Szczur, metal
1961	15 lutego 1961	Bawół, metal
1962	5 lutego 1962	Tygrys, woda
1963	25 stycznia 1963	Królik, woda
1964	13 lutego 1964	Smok, drewno
1965	2 lutego 1965	Wąż, drewno
1966	21 stycznia 1966	Koń, ogień
1967	9 lutego 1967	Koza, ogień
1968	30 stycznia 1968	Małpa, ziemia
1969	17 lutego 1969	Kogut, ziemia

Lata 1970-1999

Rok	Początek roku (Chiński Nowy Rok)	Znak i żywioł
1970	6 lutego 1970	Pies, metal
1971	27 stycznia 1971	Świnia, metal
1972	15 lutego 1972	Szczur, woda
1973	3 lutego 1973	Bawół, woda
1974	23 stycznia 1974	Tygrys, drewno
1975	11 lutego 1975	Królik, drewno
1976	31 stycznia 1976	Smok, ogień
1977	18 lutego 1977	Wąż, ogień
1978	7 lutego 1978	Koń, ziemia
1979	28 stycznia 1979	Koza, ziemia
1980	16 lutego 1980	Małpa, metal
1981	5 lutego 1981	Kogut, metal
1982	25 stycznia 1982	Pies, woda
1983	13 lutego 1983	Świnia, woda
1984	2 lutego 1984	Szczur, drewno
1985	20 lutego 1985	Bawół, drewno
1986	9 lutego 1986	Tygrys, ogień
1987	29 stycznia 1987	Królik, ogień
1988	17 lutego 1988	Smok, ziemia
1989	6 lutego 1989	Wąż, ziemia
1990	27 stycznia 1990	Koń, metal
1991	15 lutego 1991	Koza, metal
1992	4 lutego 1992	Małpa, woda
1993	23 stycznia 1993	Kogut, woda
1994	10 lutego 1994	Pies, drewno
1995	31 stycznia 1995	Świnia, drewno
1996	19 lutego 1996	Szczur, ogień
1997	7 lutego 1997	Bawół, ogień
1998	28 stycznia 1998	Tygrys, ziemia
1999	16 lutego 1999	Królik, ziemia

Lata 2000-2031

Rok	Początek roku (Chiński Nowy Rok)	Znak i żywioł
2000	5 lutego 2000	Smok, metal
2001	24 stycznia 2001	Wąż, metal
2002	12 lutego 2002	Koń, woda
2003	1 lutego 2003	Koza, woda
2004	22 stycznia 2004	Małpa, drewno
2005	9 lutego 2005	Kogut, drewno
2006	29 stycznia 2006	Pies, ogień
2007	18 lutego 2007	Świnia, ogień
2008	7 lutego 2008	Szczur, ziemia
2009	26 stycznia 2009	Bawół, ziemia
2010	14 lutego 2010	Tygrys, metal
2011	3 lutego 2011	Królik, metal
2012	23 stycznia 2012	Smok, woda
2013	10 lutego 2013	Wąż, woda
2014	31 stycznia 2014	Koń, drewno
2015	19 lutego 2015	Koza, drewno
2016	8 lutego 2016	Małpa, ogień
2017	28 stycznia 2017	Kogut, ogień
2018	16 lutego 2018	Pies, ziemia
2019	5 lutego 2019	Świnia, ziemia
2020	25 stycznia 2020	Szczur, metal
2021	12 lutego 2021	Bawół, metal
2022	1 lutego 2022	Tygrys, woda
2023	22 stycznia 2023	Królik, woda
2024	10 lutego 2024	Smok, drewno
2025	29 stycznia 2025	Wąż, drewno
2026	17 lutego 2026	Koń, ogień
2027	6 lutego 2027	Koza, ogień
2028	26 stycznia 2028	Małpa, ziemia
2029	13 lutego 2029	Kogut, ziemia
2030	3 lutego 2030	Pies, metal
2031	23 stycznia 2031	Świnia, metal

Jak sprawdzić swój chiński znak krok po kroku

Wystarczą tabela i data urodzenia. Liczy się tylko to, czy urodziny wypadają przed początkiem chińskiego roku, czy po nim.

1. Znajdź w tabeli rok swoich urodzin.
2. Porównaj dzień urodzin z datą w drugiej kolumnie.
3. Jeśli urodziny wypadają tego dnia albo później, Twój znak to zwierzę z tego wiersza.
4. Jeśli wypadają wcześniej, Twój znak to zwierzę z poprzedniego roku, czyli z wiersza wyżej (przy 1970 i 2000 r. to ostatni wiersz poprzedniej tabeli). Urodziny przed 8 lutego 1940 r. to Królik ziemi z 1939 r.

Sprawdzić trzeba wszystkie urodziny od 1 stycznia do 20 lutego, a nie tylko te z początku stycznia. Te sprzed 21 stycznia zawsze należą do poprzedniego roku chińskiego, a te od 21 stycznia do 20 lutego trzeba porównać z datą w tabeli. Urodziny od 21 lutego do 31 grudnia zawsze należą do zwierzęcia, które tabela przypisuje danemu rokowi.

Dwa przykłady: 1995 i 1986

Pierwszy przykład to urodziny 30 stycznia 1995 r. Chiński rok 1995 zaczął się 31 stycznia 1995 r., czyli dzień później. Ta osoba przyszła więc na świat jeszcze w roku Psa drewna, który zaczął się 10 lutego 1994 r. Osoba urodzona 1 lutego 1995 r. to już Świnia drewna.

Drugi przykład to urodziny 5 lutego 1986 r. Rok 1986 zaczął się dopiero 9 lutego, więc 5 lutego trwał jeszcze rok Bawołu drewna, rozpoczęty 20 lutego 1985 r. Osoba urodzona 10 lutego 1986 r. to już Tygrys ognia.

Nowy Rok księżycowy czy lichun?

Tabela lat powyżej zmienia znak w Nowy Rok księżycowy. Tak samo liczy Obserwatorium w Hongkongu, zgodnie z chińską normą państwową z 2017 r. Część praktyków chińskiej astrologii liczy jednak rok od lichun, czyli od „początku wiosny”. Ten dzień wypada około 4 lutego (w 2027 r. według HKO właśnie wtedy).

Jeśli Twoje urodziny wypadają między tymi dwiema datami, w różnych źródłach możesz trafić na dwa różne zwierzęta. To nie błąd, tylko dwa sposoby liczenia. Warto wtedy sprawdzić, którą metodę przyjmuje dane źródło.

Żywioły, yin i yang, czyli cykl 60 lat

Zwierzę to tylko połowa chińskiego znaku. Drugą połowę tworzy jeden z pięciu żywiołów: drewno, ogień, ziemia, metal albo woda. Każdy żywioł obejmuje dwa kolejne lata, najpierw w wersji yang, potem yin.

Yin i yang to w chińskiej filozofii dwie dopełniające się strony tej samej całości. Tradycja łączy yang z aktywnością, światłem i ruchem na zewnątrz, a yin ze spokojem, cieniem i skupieniem do wewnątrz. Chiński rok, który zaczyna się w parzystym roku naszego kalendarza, jest yang, a ten z nieparzystego yin.

Dlaczego cykl trwa 60 lat

Dwanaście zwierząt razy pięć żywiołów daje 60 kombinacji, więc każde zwierzę spotyka każdy żywioł raz na 60 lat. Koń ognia przypadł na rok 1966 i wrócił w 2026 r., a Koza ognia z 1967 r. wróci w 2027 r.

Za tym rachunkiem stoi system 10 pni niebiańskich i 12 gałęzi ziemskich. Gałęzie to 12 zwierząt, a pnie niosą żywioł i biegunowość, czyli yin albo yang.

Jia i Yi to drewno, Bing i Ding ogień, Wu i Ji ziemia. Geng i Xin to metal, a Ren i Gui woda. Pierwszy pień z każdej pary (Jia, Bing, Wu, Geng, Ren) jest yang, drugi yin.

Co roku pień i gałąź przesuwają się o jeden krok. Z ich połączenia powstają pary od Jia-zi (drewno i Szczur) do Gui-hai (woda i Świnia). Według HKO każda para wraca co 60 lat. Ostatnio rok Jia-zi, czyli Szczura drewna, zaczął się 2 lutego 1984 r.

Ściąga: żywioł po ostatniej cyfrze roku

Z danych HKO wynika prosta reguła: żywioł chińskiego roku zdradza ostatnia cyfra roku, w którym ten rok się zaczyna. Przydaje się, gdy tabeli nie ma pod ręką.

• 0 i 1: metal
• 2 i 3: woda
• 4 i 5: drewno
• 6 i 7: ogień
• 8 i 9: ziemia

Przy urodzinach w styczniu i lutym najpierw sprawdź w tabeli, który chiński rok już trwał. Osoba urodzona 5 lutego 1986 r. ma żywioł roku 1985, czyli drewno, a nie ogień roku 1986.

Co żywioł dodaje do znaku

W tradycji żywioł zabarwia charakter zwierzęcia, trochę jak tonacja zmienia nastrój tej samej melodii. Drewno kojarzy się ze wzrostem i życzliwością, ogień z zapałem i ekspresją, a ziemia ze stabilnością. Metal łączy się z determinacją i porządkiem, a woda z elastycznością i intuicją. Koń ognia i Koń wody to więc w tej tradycji dwa odcienie tego samego temperamentu.

Charakter 12 zwierząt w tradycji

Chiński zodiak to tradycja kulturowa, a nie nauka, więc opisy zwierząt najlepiej czytać jak język symboli i inspirację do refleksji. Nie są prognozą ani oceną: żaden znak nie jest lepszy ani gorszy od innych. Każdy ma swoje mocne strony i swoje wyzwania, a pełny obraz dopowiadają żywioł, miesiąc i godzina urodzenia.

Szczur. Tradycja widzi w Szczurze bystrość, zaradność i łatwość odnajdywania się w nowych sytuacjach, czyli ten sam spryt, który w legendzie dał mu pierwsze miejsce. Gdy coś wymyka się spod kontroli, łatwo o nerwowość.

Bawół. Bawół uchodzi za symbol cierpliwości, wytrwałości i rzetelnej pracy. Tradycja opisuje go jako kogoś, na kim można polegać i kto kończy to, co zaczął. Jego cieniem bywa upór.

Tygrys. Tygrysowi przypisuje się odwagę, pewność siebie i potrzebę niezależności. Chętnie staje w obronie słabszych i nie boi się trudnych zadań. Gdy emocje biorą górę, ta odwaga może przejść w impulsywność.

Królik. Królik w tradycji to łagodność, takt i wyczucie piękna. Ceni spokój i dobre relacje, a spory woli rozwiązywać rozmową. Wyzwaniem bywa omijanie trudnych tematów.

Smok. Smok kojarzy się z charyzmą, rozmachem i optymizmem. Tradycja widzi w nim kogoś, kto chętnie prowadzi i porywa innych pomysłami. Cieniem bywa niecierpliwość wobec wolniejszego tempa otoczenia.

Wąż. Wężowi przypisuje się mądrość, intuicję i rozwagę. W tradycji najpierw obserwuje, a dopiero potem działa, często z dużą elegancją. Trudniej przychodzi mu mówienie o uczuciach.

Koń. Koń to w tradycji zapał, entuzjazm i miłość do swobody. Lubi ruch, nowe miejsca i nowych ludzi, a ograniczenia znosi z trudem. Plany potrafi zmieniać szybciej, niż nadąża za nimi otoczenie.

Koza. Kozie, nazywanej też Owcą, tradycja przypisuje łagodność, wrażliwość i artystyczną duszę. Ceni poczucie bezpieczeństwa i piękne otoczenie, a innym okazuje dużo empatii. Wyzwaniem bywa zamartwianie się na zapas.

Małpa. Małpa uchodzi za pomysłową, ciekawą świata i obdarzoną poczuciem humoru. Tradycja widzi w niej talent do rozwiązywania problemów w nieoczywisty sposób. Cieniem bywa rozproszenie i szybkie nudzenie się.

Kogut. Kogut w tradycji to pracowitość, szczerość i dbałość o szczegóły. Mówi, co myśli, i lubi, gdy wszystko ma swoje miejsce. Ta sama dbałość o szczegóły może zamienić się w krytycyzm, także wobec siebie.

Pies. Psu przypisuje się lojalność, uczciwość i silne poczucie sprawiedliwości. W tradycji to opiekun, który staje po stronie bliskich. Cieniem bywa niepokój i nieufność wobec nowych osób.

Świnia. Świnia w tradycji to hojność, życzliwość i umiejętność cieszenia się życiem. Jest szczera i chętnie dzieli się tym, co ma. Wyzwaniem bywa zbyt duża ufność wobec innych.

Które cechy przypisane Twojemu zwierzęciu rozpoznajesz u siebie, a które zupełnie do Ciebie nie pasują?

Zwierzęta miesięcy i godzin: dokładniejszy horoskop chiński

Zwierzę roku to pierwsza warstwa, ale nie jedyna. W chińskiej astrologii 12 gałęzi ziemskich odpowiada też miesiącom i dwugodzinnym porom doby. Horoskop chiński nazywany „dokładnym” uwzględnia więc nie tylko rok, ale też miesiąc i godzinę urodzenia.

Pierwszy miesiąc chińskiego roku to miesiąc Tygrysa, a kolejne zwierzęta idą w tej samej kolejności co w zodiaku. Miesiąc z przesileniem zimowym, czyli 11., przypada więc Szczurowi. To miesiące kalendarza chińskiego, a nie styczeń czy luty. Główny chiński znak zawsze wyznacza rok, a zwierzę miesiąca to dodatkowa warstwa.

Doba dzieli się na 12 dwugodzinnych pór, a każda ma swoje zwierzę. Według HKO podział wygląda tak:

Zwierzę	Pora doby
Szczur	23:00-1:00
Bawół	1:00-3:00
Tygrys	3:00-5:00
Królik	5:00-7:00
Smok	7:00-9:00
Wąż	9:00-11:00
Koń	11:00-13:00
Koza	13:00-15:00
Małpa	15:00-17:00
Kogut	17:00-19:00
Pies	19:00-21:00
Świnia	21:00-23:00

Osoba urodzona o 6:00 rano ma więc w tej tradycji godzinę Królika, niezależnie od zwierzęcia roku. Jeśli godzina urodzenia nie jest znana, ta warstwa po prostu zostaje pusta.

Zodiak chiński a zachodni: rok czy miesiąc

Chiński znak zależy od roku urodzenia, a znak zachodni od dnia i miesiąca. W astrologii zachodniej liczy się położenie Słońca w jednym z 12 znaków. Koło znaków odmierza rok zwrotnikowy, czyli czas od jednej równonocy wiosennej do kolejnej. Chiński rok wyznacza natomiast kalendarz księżycowo-słoneczny i nów Księżyca.

Oba systemy mają po 12 znaków, ale nie da się ich na siebie nałożyć. Znak zachodni i chiński to dwie niezależne informacje: osoba urodzona 10 lutego 1986 r. jest w tradycji chińskiej Tygrysem ognia, a w zachodniej Wodnikiem. Swój znak zachodni po dniu i miesiącu znajdziesz w tabeli dat znaków zodiaku.

W obu tradycjach godzina urodzenia dodaje kolejną warstwę. W chińskiej jest to zwierzę godziny, w zachodniej między innymi ascendent, czyli znak, który w chwili narodzin wschodził nad horyzontem. Kalkulator ascendentu liczy z daty, godziny i miejsca urodzenia znak Słońca, znak Księżyca i ascendent.

Jeśli ciekawi Cię zgodność dwóch osób, dopasowanie znaków zodiaku porównuje dwa znaki w tradycji zachodniej. Chińskich zwierząt to narzędzie nie uwzględnia.

Rok Konia 2026 i rok Kozy 2027

Od 17 lutego 2026 r. trwa rok Konia ognia, w chińskim zapisie Bing-wu, rok yang. W sobotę 6 lutego 2027 r. zacznie się rok Kozy ognia (Ding-wei, yin). Tego dnia wypada nów: o 23:56 czasu pekińskiego, czyli o 16:56 czasu polskiego.

17 lutego 2026 r. przy nowiu doszło też do obrączkowego zaćmienia Słońca, a 6 lutego 2027 r. dojdzie do kolejnego. Żadnego z nich nie widać w Polsce. W takim zaćmieniu Księżyc nie zasłania całej tarczy Słońca i wokół niego zostaje jasny pierścień.

Chiński znak dobrze sprawdza się jako temat rozmowy przy rodzinnym stole, na przykład o tym, kto jest Smokiem, a kto Królikiem. Jeśli chcesz spojrzeć na rok w tradycji zachodniej, zajrzyj do horoskopów rocznych dla 12 znaków. Inne teksty o astrologii znajdziesz w dziale astrologii.